Wzorce ras
Wzorzec w oryginalnej postaci.


© Päivi Reijonen

Wzorzec FCI nr 171
BOUVIER DES ARDENNES
Kraj pochodzenia: Belgia
Data publikacji obowiązującego wzorca: 25.10.2000
Użytkowanie: Z założenia pies do pasienia bydła, wykorzystywany do przepędzania, zaganiania i pilnowania bydła na otwartych pastwiskach. Także i dzisiaj bez specjalnego szkolenia jest doskonałym i wszechstronnym psem pracującym, szczególnie nadającym się do stróżowania i pilnowania zwierząt gospodarskich.
Klasyfikacja FCI: Grupa 1 – Psy pasterskie i zaganiające. Sekcja 2 – Psy zaganiające. Próby pracy wymagane.
RYS HISTORYCZNY: Od dawna znany pies do pasienia bydła z belgijskich Ardenów, selekcjonowany na swe cechy użytkowe.  Wyróżniał go nie tyle wygląd, co doskonała praca przy pasieniu i pilnowaniu stada. Typ rasowy kształtował się przede wszystkim pod wpływem surowych warunków klimatycznych, trudnego terenu  i  skromnych warunków życia w tamtym rejonie. Jedynie najbardziej wytrzymałe i najlepiej rokujące w pracy szczenięta zachowywano, by zarabiały na swe skromne utrzymanie pilnując stad, najczęściej krów mlecznych i owiec, ale także koni i świń.  W XIX wieku bouviery z Ardenów wykorzystywano też do polowania na dziki i jelenie, a w okresie obydwu wojen światowych były one psami kłusowników. W końcu XIX wieku przypominały one trochę owczarki, ale różniły się od nich twardszym włosem, większym wzrostem i masą, oraz bardziej zdecydowanym charakterem i łatwością  gryzienia. Z czasem na wystawach belgijskich utworzono klasy dla psów do bydła, aby tą drogą doprowadzić do ujednolicenia ich typu. Na wystawie w Liege, która odbyła się 27 kwietnia 1903 roku, profesor Reul odkrył psa o imieniu Tom, który stanowił dla niego ucieleśnienie idealnego typu psa do bydła (szczegóły nie są znane). W 1913 roku w Liege powstało stowarzyszenie, którego celem było „ulepszenie psów do pasienia bydła z prowincji Liege i Ardenów” i wtedy też powstał pierwszy wzorzec rasy. został on przyjęty przez Belgijski Związek Kynologiczny w roku 1923, a po latach zatwierdzony przez FCI (16 czerwca 1963). Zanik rolnictwa i hodowli bydła mlecznego w Ardenach doprowadził do niemal zupełnego zaniku miejscowych psów. Dopiero w latach dziewięćdziesiątych zeszłego wieku grupa hodowców postawiła sobie za cel odtworzenie psa, opisanego we wzorcu, wykorzystując ostatnie pozostałe psy z Ardenów. Ciekawe, że nie byli to bynajmniej hodowcy z tamtego rejonu, lecz z północy Belgii, gdzie bouviery ardeńskie sprowadzane były przez hodowców bydła i owiec jeszcze w latach  trzydziestych. Ich działania, choć mało  znane kynologom i prowadzone na niewielką skalę , osiągnęły zamierzony skutek, niemniej jednak rasa stała się ponownie znana oficjalnej kynologii dopiero w roku 1996.
WYGLĄD OGÓLNY: Odporny, mocny pies średnich rozmiarów, bez pretensji do elegancji. Jest krótki i krępy, ma kościec mocniejszy, niż sugeruje to jego wzrost, i masywną głowę. Określenia zwarty, krótki i dobrze umięśniony najlepiej opisują bouviera z Ardenów. Sierść ma twardą i zmierzwioną, jedynie na czole krótszą i gładką,  a niewielka broda i wąsy nadają mu nieco groźny wygląd. Psa tego powinno się oceniać w naturalnej postawie – nie powinien być ustawiany ani przytrzymywany przez wystawiającego.
WAŻNE PROPORCJE: – Długość tułowia od stawu barkowego do guza siedzeniowego mniej  więcej taka sama, jak wysokość w kłębie. – Głębokość klatki piersiowej stanowi około połowy wysokości w kłębie. – Głowa jest stosunkowo krótka, a kufa ma być wyraźnie krótsza  od mózgoczaszki, której długość jest nieco większa od szerokości.
ZACHOWANIE – TEMPERAMENT: Bouvier ardeński  jest psem bardzo energicznym i wytrzymałym. Chętny do zabawy, ciekawski, towarzyski i ożywiony, odznacza się dużymi zdolnościami adaptacyjnymi, dzięki czemu umie się znaleźć w rozmaitych sytuacjach. Gdy zachodzi konieczność obrony ludzi, dobytku i terenu, jest odważny i zawzięty.

GŁOWA: 
Mocna, raczej krótka.
Mózgoczaszka: Szeroka i płaska, jej górna linia równoległa do górnej linii kufy. Bruzda czołowa i guz potyliczny praktycznie niewidoczne. Łuki brwiowe podkreślone przez krzaczaste brwi. Kości jarzmowe i policzki mało widoczne.
Stop: wyraźny, ale nieprzesadnie.
Nos: duży, zawsze czarny.
Kufa: szeroka, mocna, dobrze wypełniona pod oczami, wyraźnie krótsza od mózgoczaszki. Porośnięta twardym, stojącym włosem, zasłaniającym wewnętrzne kąciki oczu. Boki kufy i policzki tworzą linie ciągłą.
Wargi: cienkie, dobrze przylegające, krawędzie zawsze czarne, kąciki nie obwisłe. Górne i dolne wargi, żuchwa i podbródek ozdobione włosem długości 5-6 cm, tworzące wąsy i niewielką brodę.
Uzębienie: szczęki mocne, uzębienie kompletne zgodnie z wzorem zębowym. Brak M3 bez znaczenia, brak do dwóch P1 dopuszczalny. Zgryz nożycowy, siekacze ustawione w lekkim łuku. Dopuszczalny, ale nie preferowany, zgryz cęgowy. Śluzówki jamy ustnej muszą być jak najlepiej pigmentowane.
Policzki: dobrze umięśnione, ale płaskie.
Oczy: średniej wielkości, niezbyt szeroko rozstawione, owalne, ani okrągłe ani wypukłe, jak najciemniejsze. Powieki o czarnych krawędziach, trzecia powieka niewidoczna.
Uszy: niecięte, wysoko osadzone, trójkątne, raczej małe. Gdy przyłożyć je płasko do głowy, nie powinny sięgać dalej, niż do zewnętrznego kąta oka. Pożądane stojące i zaostrzone na końcach, mogą być też załamane na końcach lub w połowie długości, z końcami skierowanymi do przodu albo na boki.
SZYJA: Mocna, dobrze umięśniona, dobrej długości, cylindryczna, lekko łukowato wygięta, noszona dostatecznie wysoko, bez podgardla.

TUŁÓW:
Mocny, ale nie ciężki, dobrze związany, żebra raczej zaokrąglone, niż płaskie. Długość tułowia od stawu barkowego do guza siedzeniowego mniej więcej równa wysokości w kłębie.
Linia górna: pozioma, mocna.
Kłąb: lekko zaznaczony.
Grzbiet: dobrze umięśniony, szeroki, mocny, giętki, ale nie powinien sprawiać wrażenia słabo związanego.
Lędźwie: krótkie, szerokie, dobrze umięśnione i mało wysklepione.
Zad: szeroki, możliwie poziomy, może być lekko opadający.
Klatka piersiowa: głęboka, sięga łokcia, żebra dobrze wysklepione, szczególnie w górnej jednej trzeciej. Spodnia część klatki piersiowej trochę zaokrąglona. Oglądana z przodu – szeroka.
OGON: Większość psów rodzi się ze skróconymi ogonami, a niektóre także ze szczątkowymi. Ogon jest gruby i wysoko osadzony. Ogon krótki jest przedłużeniem linii grzbietu. W krajach, gdzie cięcie ogona jest zabronione, ma on pozostać naturalnej długości.

KOŃCZYNY:

Kończyny przednie: Mocny kościec. Dobrze umięśnione kończyny są zupełnie proste, bez względu na to, z której patrzeć strony, a oglądane z przodu – równoległe.
Łopatki: dobrej długości, skośnie ustawione i mocno umięśnione. Z ramieniem tworzy kąt około 110 stopni.
Ramiona: Długie, dobrze umięśnione.
Łokcie: przylegające, nie wykręcone na zewnątrz ani do wewnątrz.
Przedramiona: proste i mocne.
Nadgarstki: mocne, wyraźnie zaznaczone, nisko przy ziemi.
Śródręcza: mocne, krótkie i tylko nieznacznie nachylone.
Łapy: okrągłe, zwarta, place wysklepione, ciemne, mocne i sprężyste opuszki, mocne, ciemne pazury.
Kończyny tylne: Mocne, dobrze umięśnione, odpowiednio ukątowane, oglądane z tyłu – równoległe. Przy oglądaniu z boku łapa ustawiona już tuż poza pionową linią, przeprowadzoną od guza siedzeniowego.
Uda: bardzo dobrze umięśnione, z wyraźnie zarysowanymi mięśniami.
Podudzia: odpowiedniej długości, bardzo dobrze umięśnione.
Stawy skokowe: blisko ziemi, mocny, suchy.
Śródstopia: oglądane z boku lekko nachylone, bez wilczych pazurów.
Łapy: jak przednie.
CHODY: Kończyny poruszają się  równolegle wobec siebie, w jednych płaszczyznach, bez plątania. Typowym krokiem jest szybki stęp i energiczny kłus. Bouvier ardeński rzadko porusza się galopem, ale w każdym tempie zdolny jest do nagłych zwrotów. Kłus powinien być przestrzenny i rytmiczny, z dobrym napędem z kończyn tylnych; linia grzbietu pozostaje prosta.  Nie powinien wpadać w inochód. Jest to pies żywy, toteż rzadko pozostaje w bezruchu. Spuszczony ze smyczy na spacerze zazwyczaj okrąża swego właściciela, tak, jak robi to ze stadem.

SKÓRA:
Przylegająca, bez fałd, ale nie za cienka. Krawędzie powiek i warg zawsze dobrze pigmentowane.
OKRYWA WŁOSOWA:
Sierść: Musi pozwalać psu na stałe przebywanie na dworze i przy stadzie, bez względu na warunki atmosferyczne. Włos okrywowy suchy, twardy i zmierzwiony, około 6 cm długi na tułowiu, krótszy i przylegający  na głowie, gdzie jednak tworzy brwi nad oczami. Konieczne wąsy, przysłaniające wewnętrzne kąciki oczu, i nieduża broda długości 5-6 cm. Kończyny przednie porośnięte krótszym, suchym włosem, trochę kosmatym, co – razem z niewielkimi piórami na tylnych krawędziach – nadaje im
wygląd słupowaty. Dłuższy włos na tylnych stronach ud tworzy niewielkie portki. Zewnętrze strony małżowin usznych porośnięte krótką, miękką i prostą sierścią, gdzieniegdzie przerośniętą dłuższym włosem. Kanał słuchowy zakryty dłuższym włosem, razem z włosem na szyi tworzy nastroszony kołnierz.
Między palcami sierść gęsta i bardzo krótk. Podszerstek gęsty w każdej porze roku, szczególnie obfity zimą, także na kończynach, mniej więcej o połowę krótszy od włosa okrywowego, daje dobrą ochronę przed niepogodą.
Maść:
Każda maść dopuszczalna w wyjątkiem białej; barwa podszerstka odpowiada barwie okrywy. Dopuszczalne, ale niepożądane biała plamka na piersi i białe końce palców. Często występuje maść, będąca mieszaniną włosów szarych, czarnych i płowych, w odcieniach od jasno- do ciemnoszarego, poza tym czerwonawa lub barwy słomy.
WZROST:
Wysokość w kłębie: pies 56-62 cm
suka 52-56 cm
Tolerancja 1 cm w dół lub w górę.
Waga: pies 28-35 kg
suka   22-28 kg.

WADY: Wszelkie odstępstwa od podanego wzorca powinny być uznane za wady i oceniane w zależności od stopnia nasilenia.

  • Wrażenie ogólne: zbyt ciężki, zbyt elegancki , wysokonożny.
  • Głowa: złe proporcje, nierównoległe linie profilu, zbyt lekka kufa, broda i wąsy mało lub zbyt obfite, nos wypukły, stop zbyt wyraźny lub zbyt słabo zaznaczony, czaszka okrągła.
  • Zęby: źle ustawione siekacze. Brak siekacza, przedtrzonowca P2 lub P3.
  • Oczy: jasne, okrągłe, wypukłe lub zapadnięte.6
  • Uszy: zbyt szerokie u podstawy, nisko osadzone, o zaokrąglonych koń- cach, jeśli stojące – noszone zbieżnie lub rozbieżnie.
  • Szyja: cienka, długa, wbita w łopatki.
  • Linia górna: słaba, długi i nie dość szeroki grzbiet lub lędźwie, grzbiet zapadnięty lub wysklepiony.
  • Klatka piersiowa: nie dość głęboka, nie dość zaokrąglona, zbyt wąska.
  • Ogon: osadzony zbyt nisko, noszony zbyt wysoko, podkulony lub skrzywiony na bok.
  • Ruch: akcja kończyn wąska, poplątana, krótka, łapy wysoko podnoszone.
  • Sierść: nie dość szorstka, gładko przylegająca, słabe lub nie dość obfite broda i wąsy, zbyt krótki, zbyt długi lub nie dość gęsty podszerstek.
  • Maść: nadmiar bieli na piersi lub łapach.
  • Temperament: ospały, lękliwy.

WADY DYSKWALIFIKUJĄCE:Każdy pies, wykazujący wyraźne deformacje budowy lub zaburzenia charakteru, powinien zostać zdyskwalifikowany.

  • Temperament: nerwowy lub agresywny.
  • Wrażenie ogólne: brak typu.
  • Nos, wargi, powieki: brak pigmentu.
  • Uzębienie: Przodozgryz, nawet bez utraty kontaktu siekaczy, lub tyłozgryz, krzywe szczęki; brak jednego z łamaczy (P4 lub M1), jednego z trzonowców M1 lub M2 (M3 nie ma znaczenia), brak  jednego przedtrzonowca P3 w połączeniu z brakiem jakiegokolwiek innego zęba, brak 3 lub więcej jakichkolwiek zębów.
  • Oczy: żółte, porcelanowe, o dzikim wyrazie.
  • Uszy: cięte lub ciężko wiszące przy policzkach.
  • Ogon: noszony pionowo do góry lub zakręcony nad grzbietem.
  • Sierść: trymowana, krótka lub wyraźnie długa, falista, kędzierzawa lub jedwabista, brak wąsów i brody, lub tak obfite, że zakrywają oczy i zacierają kształt głowy, brak podszerstka.
  • Maść: biała, biel w innych miejscach, niż na klatce piersiowej i palcach.
  • Wielkość poza limitem, podanym we wzorcu.

UWAGA: Samce muszą mieć dwa, prawidłowo wykształcone jądra, całkowicie umieszczone w worku mosznowym.

© Załoga Chartykasa