Conor Manyard & Anth – Just the way you are cover.mp3

 O psie

W hierarchii zmysłów, wzrok stoi tuż za węchem i słuchem, jest więc zmysłem przydatnym, ale nie koniecznym do przetrwania. Pies bazuje głównie na wrażeniach węchowych i słuchowych, co oznacza, że dla niego nie jest istotne to, co widzi, dopóki nie zobaczy tego węchem i słuchem.

Budowa
W budowie jest bardzo podobne do ludzkiego oka. Główna, widoczna różnica, to bardzo duże źrenice i wąziutki pasek tęczówki. Ma to duże znaczenie, gdyż oczy psa zostały tak skonstruowane, aby ułatwić mu widzenie w bardzo słabym świetle. Duża źrenica ma właśnie takie zastosowanie, iż przepuszcza o wiele więcej światła, co sprawia, iż w ciemnościach przedmioty są wyraźniejsze. Jednakże odbywa się to kosztem utraty głębi ostrości, która odpowiada za ostrość przedmiotów. Oznacza to, iż dla psa przedmioty położone zbyt blisko niego lub też zbyt daleko są albo bardzo rozmazane, albo wręcz niewidoczne. Może się nasunąć porównanie, iż psy są jednocześnie krotko- i dalekowidzami, dlatego najlepiej widzą to, co jest położone „w połowie drogi”. Co prawda źrenica psa może się dowolnie rozszerzać i zwężać, jednakże nigdy nie zwęża się na tyle, by głębia ostrości dorównywała tej, jaką posiada człowiek.Inne charakterystyczna cecha to duża powierzchnia rogówki (przezroczysta, twarda warstwa ochraniająca oko i wyłapująca światło) oraz duża i krystaliczna soczewka (położona za źrenicą i ustawiająca punkt skupienia promieni świetlnych). Pies posiada także o wiele więcej pręcików (odpowiedzialne za kształt i ruch widzianych przedmiotów), ponadto dodatkową strukturę, która ułatwia widzenie w mroku.

 
© lumisfera.pl

Świecenie w nocy

Zapewne każdy posiadacz psa zauważył podczas nocnych spacerów lub robienia zdjęć z flashem, iż oczy psa nabierają wówczas żółtego lub zielonego blasku. Słowem: świecą. Jest to związane z umieszczoną za siatkówką makatą, która odbija przedostające się przez siatkówkę światło. Makata działa jak swego rodzaju lustro, które przechwytuje promienie świetlne i przekazuje je z powrotem do siatkówki. Co ciekawe, odbija ona te promienie, które umknęły światłoczułym receptorom (pomaga odbierać bardzo słabe światło).Makata jest zbudowana w taki sposób, iż nadaje światu fluorescencyjny odblask oraz lekko zmienia jego kolor. Jednakże ceną za zdolność widzenia w mroku jest utrata ostrości, którą powoduje różnica w kierunkach padania światła padającego bezpośrednią na siatkówkę oraz światła odbitego. Mówiąc pokrótce, pies widzi w ciemnościach, ale obraz ten nie jest do końca ostry.Co ciekawe, nie wszystkim psom oczy świecą w ciemnościach. Tego zjawiska nie da się zaobserwować na przykład u psów w typie husky, a ogólnie przede wszystkim u psów niebieskookich oraz tych, pochodzących z dalekiej północy i krain pokrytych śniegiem. Wniosek z tego taki, iż im jaśniejsza źrenica, tym mniejszy tworzy się odblask. Nie jest to jednak cecha, która pojawiła się razem z rasą, ale przypadkowa i utrwalona na drodze selektywnej hodowli. Prawdopodobnie zanik makaty u tych psów ma związek z tym, iż od śniegu odbija się nawet najmniejsza ilość światła, poprawiając tym samym widoczność.

 
© Ryan Joy

Zdolność widzenia

 

Zdolności widzenia psa i człowieka różnią się diametralnie. Ogólnie rzecz biorąc, pies widzi znacznie gorzej niż my, pomijając pewne sytuacje. Mowa tu przede wszystkim o:

  • śledzenie toru drobnych i szybko poruszających się przedmiotów.

Weźmy na przykład lecący dysk frisbee, któremu bacznie przygląda się border collie, by w odpowiednim momencie wyskoczyć do góry i w widowiskowy sposób go złapać. Innym przykładem może być chart goniący za sztucznym królikiem podczas zawodu albo aportujący ustrzeloną kaczkę retriever.

  • dostrzeganie nawet najmniejszego poruszenia, szybkich i gwałtownych lub ledwo dostrzegalnych ruchów.

Najlepszym tego przykładem jest pracujący pies pasterski, którego zadaniem jest utrzymanie stada razem. Taki pies zauważa nawet najmniejsze poruszenie, po czym koryguje ruch stada i zapędza osobniki, którym przyszła ochota na odłączenie się. Co więcej, musi zauważać sygnały dawane mu przez przewodnika, niekiedy też gwałtowne.

  • widzenie o zmroku i w nocy.

O czym była już mowa przy okazji budowy oka.

Pole widzenia

Pole widzenia jest kolejną znaczącą różnicą pomiędzy okiem psa i okiem człowieka. Zanim jednak przejdziemy dalej, warto przypomnieć, czym takie pole jest. Mówiąc najprościej jest to wycinek świata, jaki możemy zobaczyć, a trochę bardziej fachowo – kąt widzenia oka. Oczy psa są rozstawione bardzo szeroko, bo bardziej lub całkowicie na boku głowy. Daje mu to ogromną przewagę, gdyż widzi nie tylko to, co dzieję się po bokach, ale jest w stanie dostrzec ruch za sobą.Kąt widzenia psa wynosi około 240 stopni, jednakże jest to uzależnione od budowy głowy. Rasy brachycefaliczne, czyli te o skróconych głowach, jak mops czy pekińczyk mają kąt widzenia niewiele większy od naszego (około 200 stopni), gdyż i ich oczy są umieszczone z przodu, nie po bokach. Zupełnie inaczej sprawa ma się z psami dolichocefalicznymi czyli o wydłużonej czaszce. U takiego psa oczy zostały umieszczone bardzo szeroko, po bokach czaszki, więc kąt widzenia sięga nawet 270 stopni. Ma to duże zastosowanie w praktyce – im większe pole widzenia, tym trudniej danego psa podejść, gdyż po prostu widzi on więcej niż pozostali.Kolorowe problemy

Nie jest prawdą, iż pies nie widzi w ogóle kolorów, po prostu widzi ich mniej. Co więcej, kolory mają pewien wpływ na zachowanie psa. Podstawowe kolory, jakie dostrzega pies to niebieski i żółty. Co ciekawe, nie są w stanie dostrzec takich kolorów jak zielony czy czerwony – dla nich są to różne odcienie szarości, bądź nawet czerń. Co więcej, pies nie skupia się na samych barwach, ale na stopniu nasycenia kolorów. Tak więc im bardziej kontrastowe kolory, tym przedmiot jest dla psa lepiej widoczny.Podsumowując, paleta barw widzianych przez psa jest nie tylko mniejsza, ale też nie jest tak żywa, jak ta, którą widzimy my. kolory w oczach psa są jakby przygaszone (można to porównać do wyblakłej fotografii, która utraciła żywość barw).

© Załoga Chartykasa