Victoria Justice – Beggin’ on your knees.mp3

 Umaszczenia

Umaszczenie merle to jak legenda, nie wiadomo skąd się bierze, ani jak powstaje, a obdarowane nimi psy wyróżniają się w tłumie i wyglądają niczym malowane. Chociaż… naukowcy, hodowcy i genetycy doskonale wiedzą, jak tworzy się takie umaszczenie. Ale jak zrozumieć genetyczny żargon? Ja jednak podejmuję rzuconą mi rękawicę i postaram się objaśnić Wam tajemnicę tego fenomenu.

owczarek australijski blue merle

Jednak od początku. Umaszczenie merle nazywane jest także marmurkowym bądź nakrapianym. Najprościej rzecz biorąc jest to mieszanina umaszczeń. Na kolorze podstawowym (czerwony, brązowy lub czarny) występują jaśniejsze łaty i drobne plamki (szare, czerwone bądź niebieskie), co daje efekt nakrapianego umaszczenia. Oprócz tego występują białe znaczenia, głównie na brzuchu, łapach, pysku i piersi oraz ogonie. Na ciele, jeśli się zdarzają to rzadko i bardzo małe. Zdarzają się jednak osobniki, które nie posiadają śladów podpaleń lub białych łat (takim przykładem jest chociażby bauceron).

Genetycznie sprawa jednak nie jest już taka prosta. Gen merle jest genem epistatycznym, to jest potrafi zmieniać lub całkowicie niwelować działanie innego genu. Zobrazujmy to na przykładzie. Szczeniak powinien urodzić się czarny podpalany, jednakże jeden z rodziców był merle i przekazał mu ten gen. W rezultacie gen zakasał rękawy i zamienił bazowe umaszczenie w srebrzystoszare z plamkami i łatami czerni, czyli w blue merle. Tak samo umaszczenie czerwono podpalane zamieni się w red merle. Umaszczenie to jest w pełni dziedziczne i charakterystyczne dla poszczególnych ras. Co więcej, gen merle zmienia także kolor tęczówki psa. Psy o umaszczeniu merle mają oczy niebieskie (mówi się o nich „porcelanowe”, są bardzo jasne), o zabarwieniu niebieskim (niebieskie plamki) lub dwukolorowe (heterochromia).

red merle aussie © deliquesce-flux.deviantart.com

Należy zapamiętać, iż nie krzyżuje się dwóch psów o umaszczeniu merle! Po skrzyżowaniu dwóch psów merle większość, jeśli nie wszystkie, szczeniąt, urodzi się głucha lub/i ślepa. Przy skrzyżowaniu merle x nie merle, istnieje prawdopodobieństwo, że umaszczenie merle odziedziczy połowa szczeniąt, a żadne z nich nie będzie obciążone głuchotą lub/i ślepotą. Szczenięta, których obydwoje rodziców było umaszczenia merle, określa się „podwójnym merle”, a błędnie jako „śmiertelnie biały. Mają także bardzo często deficyty wzrokowe i słuchowe. Cierpią między innymi na Colobomę (luka w gałce ocznej – tęczówce, źrenicy lub białku oka) lub Mikroftalmię (małoocze, jednostronny lub obustronny niedorozwój gałek ocznych). Rodzaje maści: red merle i blue merle. Mogą dodatkowo wystąpić białe znaczenia, podpalanie, obecność trzeciego koloru (red merle tricolor).

(Niektóre) rasy występujące w umaszczeniu merle: to między innymi owczarek australijski, border collie, owczarek szkocki długowłosy i krótkowłosy, francuski bauceron, louisiana catahoula leopard dog, german coolie, owczarek pirenejski, welsh corgi cardigan, dog niemiecki, jamnik, mudi, szpic miniaturowy, owczarek szetlandzki, duży wyżeł misterlandzki.

© Załoga Chartykasa