Jay Sean – Do you.mp3
 Dzikie psowate

Pies leśny (systemowo Speothos venaticus) jest doprawdy niezwykłym psowatym. Z wyglądu w ogóle nie przypomina swoich kuzynów, jest dużo mniejszy, ma krótkie kończyny i krępy tułów, z pyska przypomina raczej łasicę bądź małego niedźwiedzia niż psa.

Został odkryty w jaskini w Brazylii i początkowo opisany i zaklasyfikowany jako zwierzę kopalne. Obecnie występuje na dość dużym obszarze, zamieszkuje lasy i bagna na sawannach środkowej i południowej Ameryki. Mimo tak wielkiego obszaru zamieszkania, nie należy on do najbardziej rozpowszechnionych psowatych. Doskonale przystosowały się do życia w tych lasach. Co ciekawe, zawsze żyją w pobliżu zbiorników wodnych. Wyróżnia się trzy podgatunki psa leśnego: Speothos venaticus panamensiswystępujące w Panamie; Speothos venaticus venaticus, występujące w Ekwadorze i Kolumbii (na zachód od Andów), północna Wenezueli, Surinamie, Gujanie, północnej i centralnej Brazylii, są ponadto gatunkiem zagrożonym w zagrożony w Peru, Boliwii, Paragwaju i Argentynie oraz Speothos venaticus wingei, zamieszkujący południowo-wschodnią Brazylię.

© gentle lemur / flickr

Mówi się, że przodkowie psów leśnych pojawili się w Ameryce Południowej około dwa i pół miliona lat temu, po czym na skutek ewolucji powstał współczesny pies leśny. Do niedawna zaliczano psy leśne do jednej grupy z cyjonem i likaonem, jednak badania genetyczne pokazały, że ich DNA w znacznym stopniu odbiega od pozostałych psowatych. Najnowsze badania wskazują, że kod genetyczny wskazuje, że jego najbliższym kuzynem jest… wilk grzywiasty.

Ich krępy, łasicowaty wygląd jest efektem wodno-lądowego trybu życia, podczas gdy większość psowatych prowadzi typowo lądowy tryb życia. W odróżnieniu od innych posiada błony pławne. To, co go jeszcze odróżnia od innych psowatych to zmodyfikowane siekacze – są dłuższe i ostrzejsze. Całe ciało mają porośnięte krótkim, szorstkim i szczeciniastym futrem w barwach brązowej, żółtawoburej bądź ciemnokasztanowej, przy czym jest ono jaśniejsze na głowie, szyi i karku.

Psy leśne są też bardzo sprawnymi łowcami, bardzo często polują na zwierzęta trzykrotnie większe od nich samym. Pomimo faktu, że są to zwierzęta stadne i bardzo towarzyskie, na ogół polują same. Ich głównym pożywieniem są duże gryzonie, takie jak kapibary, aguti, paki, polują także na mniejsze gryzonie, młode tapiry i nandu. Od czasu do czasu urozmaicają dietę, łapiąc jaszczurki, płazy i większe ryby. W łapaniu ryb pomaga im fakt, że potrafią świetnie pływać i nurkować.

© shadow-and-flame-86.deviantart.com

Żyją one w stadach liczących od 10 do 12 zwierząt, prowadząc dzienny tryb życia. Noce przesypiają w norach, najczęściej wykopanych przez pancerniki, bądź znajdujących się w szczelinach skał i spróchniałych pniach drzew. Podobnie jak inne psowate, wysoko cenią sobie hierarchię w stadzie. Samice alfa nie pozwalają innym samicom na wchodzenie w okres rui, a jeśli już zdarzyło się tak, że któraś urodziła młode, są one zabijane przez alfę. Sama ruja trwa u nich około 4 dni i w tym czasie pomiędzy parą alfa wielokrotnie dochodzi do zbliżenia. Po ciąży trwającej około 65 dni na świat przychodzi od 2 do 6 młodych, którymi opiekuje się całe stado do piątego miesiąca życia, po czym młode zaczynają polować razem z rodzicami. Zarówno samce, jak i samice pełną dojrzałość płciową osiągają już w pierwszym roku życia.

Niestety zwierzęta te mają wielu naturalnych wrogów, jakimi są między innymi jaguary, pumy, kajmany, anakondy i duże ptaki drapieżne, ponadto muszą konkurować o terytorium i pożywienie z ocelotami i wielkimi kotami, zamieszkującymi tamte tereny. Chociaż ze strony ludzi nie grozi mu bezpośrednie niebezpieczeństwo, to jednak niszczenie naturalnych środowisk i hodowanie ich jako psów domowych naraża populację. Co więcej, nie są liczne na całym obszarze występowania, dlatego są prawnie chronione w większości krajów, w jakich można je spotkać oraz zostały sklasyfikowane jako gatunek o podwyższonym ryzyku zagrożenia. Można je spotkać w wielu ogrodach zoologicznych.

Inne:

  • Nazwy: Pies leśny, pies górski, Spoethos venaticus, cachorro-vinagre, cachorro-do-mato perro de monte.
  • Długość ciała: 55-75 cm, długość ogona: 12-15 cm, wysokość w kłębie: 30 cm. Masa ciała: 5-7 kg.
  •  W naturalnym środowisku dożywają 10 lat.
  • Ciekawy jest sposób oznaczenia terytorium. Zazwyczaj psowate unoszą tylną nogę i oznaczają terytorium moczem. Psy leśny w czasie oznaczania terenu stoją całkowicie na tylnych łapach, opierając się tułowiem o jakiś przedmiot, na przykład drzewo lub skałę.
  • Jest jednym z ośmiu gatunków zwierząt, jakie planują sklonować brazylijscy naukowcy, by zapobiec wyginięciu gatunku.
  • Łacińska nazwa Speothos venaticus oznacza prawdziwego jaskiniowego myśliwego. Ponieważ po raz pierwszy zwierzę zostało opisane ze skamieniałości polodowcowych z jaskini więc myślano, że jest zwierzęciem kopalnym. „Speos” oznacza jaskinię, „othos” prawdę lub prawdziwość, „venaticus” oznacza polowanie lub zdolność do polowania.

© Załoga Chartykasa